حارث بن عبد اللّه همدانى وى از راويانى است كه مؤلفان چهار صحيح از صحاح ششگانهء اهل سنّت رواياتش را به عنوان روايات صحيح و راست آورده‌اند . ابن معين مىگويد : او ثقه و مورد اطمينان است . ابن ابى داود مىگويد : برجسته‌ترين فقيه بود ، و نيكوكردارترين انسان ، و مقيدترين فرد به اداى واجبات و مستحبات . علم واجبات و وظايف دينى را از على آموخته بود . ابن ابى خيثمه مىگويد ، از يحيى پرسيدند كه آيا با گفته و روايت حارث مىتوان استدلال فقهى كرد ؟ جواب داد : اساتيد علم حديث و محدّثان همچنان حديث او را قبول دارند . احمد بن صالح مصرى مىگويد : ثقه و مورد اطمينان است و چقدر خوش حافظه است و چه خوب از على روايت مىكند ، و سپس از او تمجيد مىنمايد . ابن سعد نيز حارث بن عبد اللّه همدانى را ثقه و مورد اطمينان مىشمارد . البته كسانى هم او را در روايت دروغساز شمرده‌اند كه سردستهء آنان شعبى است . ابن عبد البر مىنويسد : به نظر من شعبى كه حارث را دروغساز مىخواند ، مورد مؤاخذه قرار خواهد گرفت ، زيرا هيچ دليلى نياورده بر اينكه حارث روايتى دروغين نقل كرده باشد ، بلكه از اين جهت كه در دوستى على افراط كرده ، بر او خرده گرفته است . احمد بن صالح مصرى مىگويد : حارث در روايت و حديث دروغ نمىگفت ، بلكه نظريات نادرستى داشت . ذهبى مىگويد : نسائى با وجود اينكه بر بيشتر راويان خرده و عيب گرفته ، به روايات حارث استدلال كرده و آنها را حجت دانسته است ، لكن عامهء محدّثان با اينكه خود احاديث حارث را در كتابهاشان روايت كرده‌اند ، او را از راويان سست روايت شمرده‌اند . « 1 » خلاصهء كلام اين است كه بر حارث بن عبد اللّه همدانى هيچ عيب و خرده‌اى نتوانسته‌اند بگيرند جز اينكه دوستدار و شيفتهء على بن ابى طالب بوده است ، آن پيشوايى كه خدا و پيامبرش او را ستوده‌اند .

--> ( 1 ) . تهذيب التهذيب : 2 / 145 ، 147 .